Specialiseren als dialyseverpleegkundige

Adrie Polack doet de vervolgopleiding tot dialyseverpleegkundige. In de jaren negentig deed ze de A-verpleegkundige opleiding. Maar ze wilde meer verdieping in haar vak; een uitdagende baan met een combinatie van technische aspecten, acute zorg en begeleiding van patiënten. Adrie geeft je een kijkje bij haar werk.

Slideshow

Ik begin met het opbouwen van de machine. Er zitten twee rolsystemen in de machine. Eén voor het verontreinigde bloed, en één voor het schone bloed. Het ene systeem koppel je voor de kunstnier en de andere erna. Voor elke dialyse moet je de machine klaarmaken. Het systeem wordt na gebruik weggegooid in speciale afvalbakken.
Dan komt de patiënt. Die ga ik eerst wegen. Dialysepatiënten houden, doordat hun nieren niet meer functioneren, al het vocht vast. Elke patiënt heeft een streefgewicht. Op dat gewicht gaat de patiënt weer naar huis. Daarom weeg je de patiënt voor en na de dialyse. De dialyse vind ik echt een leuke afdeling. Er is een prettige sfeer om te leren en te ontwikkelen. En ze zijn bereid om er een leuke leerlingen tijd van te maken.
Daarna gaat de patiënt op de plek zitten en meet ik de bloeddruk. Het is belangrijk dat de bloeddruk niet te laag wordt. Als de bloeddruk te laag is kan een patiënt onwel worden. Daarom meten we ook tijdens de dialyse. Zodra de patiënt is aangesloten moet je hem of haar in de gaten blijven houden voor het geval er iets mis gaat. Als een patiënt bijvoorbeeld niet lekker wordt moeten we direct actie ondernemen.
Bij het aanprikken van de patiënt, bekijk je eerst de shunt. Dat is een verbinding tussen een ader en de slagader waar je makkelijk in kan prikken. Ik beoordeel of het allemaal goed is, en ik voel welke richting het bloed stroomt. We hebben ook een mobiel echoapparaat. Die kan je gebruiken bij een hele lastig shunt, zodat je precies kan zien wat je doet. Dan ga ik de patiënt aanprikken. In het begin vroeg ik altijd iemand om met me mee te kijken. Ik voel me verantwoordelijk, want je prikt wel in de levensader van de patiënt. Het is ook handig als je collega’s meekijken, want dan leer je meer. Maar op een gegeven moment moest ik wel de stap maken om te zeggen, ik weet dat ik het kan, nu die ik het alleen.
Hier ben ik aan het fixeren. Het is belangrijk dat dit goed gebeurd, omdat de naald er anders uit kan gaan. Tijdens het aan- en afsluiten gebruik ik volgens voorschrift een mondkapje met spatgedeelte. Doordat er soms een hoge druk op de shunt staat kan er onverwachts bloed uit de prikgaatjes spuiten.
Iedere patiënt heeft een eigen chipkaart waar de persoonlijke dialysegegevens op staan. Deze kaart gaat in de machine. Op de foto controleren we of deze gegevens allemaal kloppen. Daarnaast heeft de elke patien een dagstaat waarin alle gegevens staan. Hoe snel de pompen moeten draaien en welke naalden we moeten gebruiken, hoeveel vocht er moet worden onttrokken, maar ook de rapportage van de vorige keren, de voorgeschiedenis en de bijzonderheden van de patiënt. Voor de begeleiding ben ik gekoppeld aan twee werkbegeleiders. In het begin werd ik over gepland en liep ik met mijn begeleider mee. Nu sta ik gewoon ingepland, daarom is het nog wel eens lastig om tegelijk met mijn begeleider te werken. Maar ik kan altijd een van mijn andere collega’s vragen.
Elke patiënt krijgt fraxiparine. Een medicijn dat zorgt dat het bloed niet gaat stollen. Ik spuit dat in het bloed. Ik ben deze opleiding gaan doen omdat ik meer verdieping zocht. De drempel naar dialyse was erg laag, omdat ik hiervoor op de nefrologie werkte. Dat is een afdeling voor mensen met een nieraandoening. Ik had dus altijd al aandacht voor nierpatiënten, en veel contact met de internist en dialyse.
En dan begint het aftellen. Patiënten willen over het algemeen zo snel mogelijk worden aangesloten en dan kunnen ze gaan denken over wanneer ze weer naar huis kunnen. De dialyse duurt drie tot vier uur. Ondertussen kunnen ze tv kijken, en er zijn vrijwilligers die een praatje maken of een spelletje doen. Een keer in de zoveel tijd is er bingo. Soms maken patiënten onderling een praatje. Als ik de patiënten heb aangesloten ga zo nodig extra medicatie toedienen, doe ik de double check van de machines bij collega’s. Ieder uur doe ik bij de patiënten een controle rondje waar ik alle gegevens van de dialyse noteer en kijk hoe het met de patiënt gaat. Ook is er tijd om de patiënt te begeleiden en informatie en instructie te geven