Alzheimer

Van alle mensen met dementie lijdt ongeveer 70% aan de ziekte van Alzheimer. De aandoening begint vaak sluipend met stoornissen in het geheugen. Naarmate de ziekte vordert, verliest de patiënt steeds meer vaardigheden. Uiteindelijk wordt hij of zij volledig afhankelijk van anderen.

Eerste symptomen van de ziekte van Alzheimer

Iemand die de diagnose ziekte van Alzheimer krijgt, heeft meestal al enige tijd last van geheugenstoornissen. Nieuwe informatie is steeds moeilijker te onthouden. De patiënt vraagt bijvoorbeeld een paar keer per dag hetzelfde. Hij of zij vergeet afspraken. Vaak zijn oudere herinneringen makkelijker toegankelijk dan nieuwe. Bij relatief jonge patiënten vallen de geheugenproblemen in de eerste fase vaak nog niet zo op. Opvallende signalen zijn dan bijvoorbeeld dat de patiënt er onverzorgder bijloopt of het huis minder goed onderhoudt.

Deze signalen kenmerken de eerste fase van de ziekte van Alzheimer. Naarmate de ziekte vordert, kost alles waar men het hoofd bij moet houden steeds meer moeite: een gesprek volgen, plannen maken, problemen oplossen, situaties beoordelen en beslissingen nemen. Uiteindelijk verdwijnt ook de kennis die al langere tijd in het geheugen zat.

Overige symptomen

Andere symptomen van de ziekte van Alzheimer zijn:

  • taalstoornissen: moeite om woorden te vinden, te gebruiken en te begrijpen (afasie)
  • visueel-ruimtelijke stoornissen: de omgeving niet goed herkennen en verdwalen op plekken die eerder goed bekend waren
  • verstoorde tijdbeleving: niet meer weten welke dag, maand of jaar het is. Ook klokkijken en een globaal besef van tijd worden steeds lastiger
  • voorwerpen en geluiden niet meer herkennen (agnosie)
  • moeite met de volgorde van handelingen voor een bepaald resultaat (apraxie). Eenvoudige handelingen als aan- en uitkleden worden steeds lastiger
  • veranderingen in karakter, zoals achterdochtig, onrustig, agressief  worden, of juist lustelozer (apathie). In dat geval trekt de patiënt zich terug, kan onverschilliger worden, verliest  de interesse in de omgeving en besteedt minder aandacht aan persoonlijke verzorging
  • stemmingsveranderingen of depressie

Oorzaken van de ziekte van Alzheimer

Bij de ziekte van Alzheimer ontstaan ophopingen van het eiwit beta-amyloïd in de zenuwcellen van de hersenen. Onderzoekers denken dat zenuwcellen en de verbindingen daardoor kapot gaan. Door de ophopingen ontstaan kluwen van draadvormige eiwitten in de zenuwcellen zelf. Deze maken het functioneren van de zenuwcel onmogelijk, waardoor de cel sterft.

Verloop van ziekte van Alzheimer

Leeft u samen met iemand met ziekte van Alzheimer? In het begin zult u nog niet zoveel merken. De verschijnselen worden duidelijker naarmate de dementie vordert. Uw naaste zal steeds meer hulp nodig hebben. Hoe snel de achteruitgang verloopt, is vooraf niet te zeggen. Uiteindelijk kan algemene verzwakking door Alzheimer ervoor zorgen dat uw naaste komt te overlijden. Vaak komen in de laatste fase ook slikproblemen voor, die luchtwegontstekingen kunnen veroorzaken, of evenwichtsproblemen die kunnen leiden tot ernstige valongelukken.

Behandeling

Ziekte van Alzheimer is nog niet te genezen. Behandeling is vooral gericht op het ondersteunen van de situatie. Er zijn enkele medicijnen die het ziekteproces kunnen vertragen, maar die hebben geen effect op het geheugen zelf. Ongeveer 30% van de patiënten ervaart bijwerkingen.