Biologische klok stoornis

Stoornissen in het slaapwaakritme worden veroorzaakt doordat de biologische klok is ontregeld. Dit kan gebeuren wanneer de biologische klok en de leefwijze niet goed op elkaar zijn afgestemd. Bijvoorbeeld bij een onregelmatig slaappatroon, door stress, bepaalde drugs of geneesmiddelen, werken in wisselende diensten of vliegreizen waarbij meerdere tijdzones worden overschreden.

Wat is de biologische klok?

De biologische klok bevindt zich in de hersenen en wordt onder andere beïnvloed door licht. We noemen dit het dag-nachtritme. Het slaaphormoon melatonine speelt hierbij een belangrijke rol. Om in te kunnen slapen, moet er genoeg melatonine in uw lichaam zijn. Dit gebeurt normaal gesproken als het donker wordt. Uw hersenen maken dan melatonine aan en u wordt slaperig. Daglicht remt juist de aanmaak van melatonine.

Ochtend- en avondmensen

De biologische klok loopt bij iedereen anders. De verschillen bepalen onder andere of iemand een ochtend- of avondmens is. Ochtend- en avondmensen hebben namelijk een ander slaap-waakritme. Zo gaan ochtendmensen ’s avonds graag vroeg naar bed en worden ‘s ochtends vroeg wakker. Zij hebben geen problemen met op gang komen. Bij avondmensen is dat juist andersom.

Stoornis van de biologische klok

Het natuurlijke moment waarop avondmensen slaperig worden, gebeurt later dan bij ochtendmensen. Als avondmensen op een ‘normale’ tijd naar bed gaan, liggen ze vaak nog uren wakker. Dit lijkt op slapeloosheid, maar het is een stoornis waarbij de biologische klok niet gelijk loopt met die van de meerderheid van de mensen. Dit wordt pas een probleem als werk of omgeving een ander ritme vereisen.

Omdat het maatschappelijk ritme meer gericht is op activiteit gedurende de dag en rust gedurende de nacht, hebben avondmensen het meestal moeilijker dan ochtendmensen. Er zijn avondmensen die dit oplossen door werk te zoeken dat bij hun ritme past, zoals horecapersoneel en bakkers. Maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Vooral op oudere leeftijd kan de biologische klok zich vaak moeilijker aanpassen en is sneller ontregeld.

Melatonine bepalen

In het slaapcentrum van Ziekenhuis Gelderse Vallei doen we onderzoek naar de productie van melatonine. Zo bepalen we of u met melatonine behandeld moet worden. Het gehalte aan melatonine bepalen we via een speekseltest.

Wat u zelf kunt doen?

Lees onze slaaptips voor een goede nachtrust.

Vooruitzichten

79 procent van onze patiënten ervaart een verbetering bij het inslapen en het ontwaken tijdens de behandeling van een inslaapstoornis met het medicijn melatonine.

Emotionele gevolgen

Slaapproblemen kunnen een grote impact hebben op het functioneren in uw dagelijks leven en uw sociale contacten. Bespreek deze problemen met uw huisarts. Hij of zij kan u verwijzen naar de juiste zorgverlener.