Decubitus

Decubitus (doorliggen) is een beschadiging aan de huid. De kans op decubitus is het grootst op plaatsen waar het bot dicht onder de oppervlakte ligt. De beschadiging ontstaat meestal als gevolg van druk- en/ of schuifkracht.

Hoe ontstaat decubitus?

Decubitus treedt vooral op in situaties waarin mensen langdurig bedrust houden vanwege een ziekte of om andere redenen zeer lang in dezelfde houding liggen of zitten. Door de druk ontstaat er plaatselijk een zuurstoftekort in de huid en het onderhuidse bindweefsel. Als deze situatie lang aanhoudt, gaat het weefsel dood en ontstaat er een wond. Deze wond wordt decubitus genoemd. De meeste bekende decubitusplekken zijn de stuit en de hielen.

Klachten en symptomen

Het is van groot belang om de (eerste) symptomen van decubitus te herkennen. Het begint vaak onschuldig met rode plekken op de huid. Ook kan de huid een blauwe verkleuring laten zien. Vaak gaat deze verkleuring gepaard met een branderig en zeurend gevoel. De rode verkleuring van de huid gaat niet weg als de druk van de huid is. Als decubitus niet wordt behandeld, neemt de roodheid toe en kunnen er zelfs diepe wonden ontstaan.

Bij decubitus wordt gesproken van gradaties:

  • graad 1: de huid heeft een rode of blauwe verkleuring
  • graad 2: de huid gaat los hangen of er ontstaan blaren op de huid
  • graad 3 en 4: er is sprake van een wond

Het is van belang om de symptomen zo vroeg mogelijk te herkennen. Snelle behandeling van decubitus kan diepe wonden voorkomen. Er zijn plekken op ons lichaam die gevoeliger zijn voor decubitus. Dit zijn vooral de plekken waar de botten en gewrichten dicht onder de huid liggen: schouders, ellebogen, heupen, staartbeentje, zitbeenknobbels, enkels en hielen.

Wat kunt u zelf doen?

Er zijn verschillende maatregelen die u kunt treffen om decubitus te voorkomen:

  • inspecteer minimaal 1 keer per dag de huid, gebruik een spiegel of laat een ander u helpen bij de observatie
  • zorg voor een goede lichamelijke hygiëne
  • voorkom een droge huid door gebruik te maken van een niet ontvettende zeep (pH neutraal)
  • gebruik een huidlotion of crème als u een droge huid heeft
  • zorg voor schone en droge kleding en voor schoon en glad beddengoed
  • zorg voor volwaardige voeding; voeding en vitaminen bevorderen de conditie van de huid en onderliggende weefsels
  • drink dagelijks minimaal 1.5 tot 2 liter

Bent u immobiel?

Er zijn aanvullende maatregelen die u kunt treffen wanneer u immobiel bent:

  • het is belangrijk dat u tenminste iedere 2 tot 3 uur van houding verandert. Probeer hierbij niet te schuiven maar u te verplaatsen door uzelf 'op te tillen'. Hierbij kunt u gebruikmaken van hulpmiddelen of hulp vragen.
  • een ander aspect is transpireren. Het kiezen van de juiste kleding helpt hierbij.