Fantoompijn

Fantoompijn is pijn die u voelt in een lichaamsdeel dat geamputeerd is. Het ontstaat doordat de bij een amputatie doorgesneden zenuwen prikkels naar de hersenen blijven doorgeven alsof het lichaamsdeel er nog is. En ook de hersenen blijven het lichaamsdeel prikkels sturen.

Fantoompijn is een vreemd maar bestaand en wetenschappelijk aangetoond fenomeen. De eerste tijd na de operatie kunt u dezelfde pijn in het geamputeerde lichaamsdeel voelen als voor de operatie. Er zijn verschillende vormen van fantoompijn:

  • een branderig gevoel
  • de pijn kan continu voelbaar zijn of met scheuten komen
  • de pijn kent momenten van verergering

Fantoomgevoel

Naast fantoompijn is er ook fantoomgevoel. U voelt het geamputeerde lichaamsdeel alsof het nog deel uitmaakt van uw lichaam. De hersenen zijn nog niet gewend aan het missen van een lichaamsdeel en blijven prikkels opwekken en sturen.

Dit fantoomgevoel komt in de volgende vormen voor: 

  • het lichaamsdeel voelt aanwezig, zoals voorheen
  • het gevoel dat het lichaamsdeel in een bepaalde stand staat of ligt
  • een gevoel over de lengte, breedte en het bereik van het lichaamsdeel
  • het gevoel dat het afwezige lichaamsdeel beweegt
  • tintelingen en kriebelingen
  • het gevoel van de temperatuur van het afwezige lichaamsdeel

Behandeling

Fantoompijn kan behandeld worden met pijnbestrijding. Als het lichaam heeft begrepen en geaccepteerd dat het geamputeerde lichaamsdeel er niet meer is, zal de fantoompijn en het fantoomgevoel op de lange duur verdwijnen. Na verloop van jaren wordt het fantoom voor het gevoel geleidelijk korter. Dit noemt men ‘telescoopfenomeen’. Het fantoom schuift als het ware als een telescoop in elkaar.

Wat u zelf kunt doen?

Het algemene advies luidt: leef gezond. Dat wil zeggen:

Emotionele gevolgen

Bij een amputatie kunnen psychische klachten ontstaan. Wij kunnen de hulp inroepen van psychologisch en maatschappelijk werk.

Lotgenoten

Voor de mensen in uw omgeving is het vaak moeilijk voor te stellen hoe het voelt wanneer u pijn heeft in het geamputeerde lichaamsdeel. Heeft u behoefte aan contact met mensen waarbij ook een ledemaat is geamputeerd? Neem contact op met de Landelijke vereniging voor Geamputeerden, het LVvG.