Geheugenproblemen

Geheugenproblemen komen veel voor. Niet alleen bij ouderen, maar ook bij jongvolwassenen is het een veelgehoorde klacht. Vergeetachtigheid op jonge leeftijd zorgt zelden voor grote problemen. Wanneer het vergeten begint op latere leeftijd, wordt vaak gedacht aan dementie.

Oorzaken van geheugenproblemen

Er zijn vele oorzaken voor vergeetachtigheid. Soms is het vermoeidheid of een depressie die ervoor zorgt dat we niet opslaan wat een ander zegt. Soms is het pijn die ervoor zorgt dat er geen aandacht is voor andere zaken. In dergelijke gevallen is het niet vreemd dat er maar heel beperkt herinnering is aan wat er gezegd is of gebeurd is.

Ernstige geheugenproblemen

Rond het veertigste levensjaar gaat het geheugen achteruit. Dit is ook de leeftijd waarop mensen vaker grijpen naar geheugenstrategieën als een agenda of kalender om het geheugen te ondersteunen. Toch is de kans dat mensen in deze groep dement zijn, niet groot. De last die mensen in deze leeftijdsgroep vaak ervaren, is dat zij zich nog prima herinneren dat hun geheugen ooit beter is geweest. Zij zien bijvoorbeeld dat het geheugen van hun eigen kinderen vaak een stuk beter is.

Dementie

Rond het zeventigste levensjaar neemt de kans op ernstige geheugenproblemen toe. Er is sprake van dementie wanneer de hersenen op meerdere gebieden geleidelijk minder goed functioneren. Een zwak geheugen, het onvermogen om complexe situaties te overzien of een te laag tempo leiden ertoe dat het uitvoeren van dagelijkse bezigheden steeds moeilijker wordt. De zelfredzaamheid neemt af; er is hulp nodig van anderen.

Polikliniek voor geheugenstoornissen

Patiënten met een geheugenprobleem worden vaak gezien op de polikliniek voor geheugenstoornissen. Aanmelding loopt via de huisarts. Het gaat vaak om oudere mensen die zich thuis steeds minder goed kunnen redden. De vraag die centraal staat, is wat de oorzaak is van het geheugenprobleem en wat eraan te doen is.

Multidisciplinaire aanpak

Op de polikliniek geheugenstoornissen werken de afdelingen geriatrie, neurologie en medische psychologie samen om de aard van de klachten vast te stellen. Op de afdeling medische psychologie wordt een neuropsychologisch onderzoek verricht dat bestaat uit enerzijds een gesprek en anderzijds een test. Daarmee is nauwkeurig vast te stellen of het geheugen in goede conditie verkeert. De resultaten van dit onderzoek geven ook een aanwijzing voor de oorzaak van uw vergeetachtigheid. De uitslagen van deze onderzoeken hoort u van de geriater. Met de geriater bespreekt u ook wat eraan uw klachten te doen is en wat de eventuele vervolgstappen zijn. Soms betekent dat de inzet van een casemanager (voor hulp, ondersteuning of advies) of de start met bepaalde medicatie om het ziekteproces te vertragen.

Psycho educatie

Regelmatig keren patiënten en hun naasten terug op de afdeling medische psychologie om 'psycho educatie' te krijgen. Dit is uitleg over de uitkomsten van het onderzoek of een toelichting op de diagnose die er is vastgesteld. Ook is er aandacht voor de omgang met de klachten of de communicatie tussen de vergeetachtige patiënt en zijn naasten. U kunt hier meer over lezen in de folder 'Neuropsychologisch onderzoek na een bezoek aan de afdeling geriatrie'.

Jonge mensen met geheugenproblemen

Bij jonge patiënten met geheugenproblemen wordt neuropsychologisch onderzoek verricht na verwijzing van een neuroloog. Het gaat hier veelal om geheugen- en concentratieproblemen na een ongeluk, blootstelling aan oplosmiddelen of een neurologische ziekte als MS of de ziekte van Parkinson.

De betrokken psycholoog kan op basis van dit onderzoek adviezen geven of een training aanbieden. In de 'geheugenstragietraining' worden compensatietechnieken aangereikt waarmee het vergeten kan worden beperkt. Eventuele geheugenstoornissen worden niet weggenomen, maar de gevolgen ervan kunnen hierdoor beperkt worden. Welke behandeling uiteindelijk passend is, bespreekt de psycholoog met u.