Open been

Een open been is een wond of zweer aan het onderbeen. Het komt door problemen met de aanvoer of afvoer van bloed in de benen. De kleur en de grootte van de wond kan verschillen. De plek kan geel, rood of zwart zijn, open en vochtig of bedekt met korsten.

Verstoorde aan- of afvoer

Als de slagaders in de benen vernauwd of verhard zijn, kunnen ze onvoldoende bloed, zuurstof en voeding aanvoeren. De huid in de benen kan daardoor afsterven, waardoor een wond of zweer ontstaat.

Vanuit de benen voeren aders het bloed tegen de zwaartekracht in omhoog. Kleppen in de aders voorkomen dat het bloed terug naar beneden stroomt. Als dit mechanisme niet goed functioneert, blijft er vocht (oedeem) in de benen achter.

Klachten van een open been

Als er vocht achterblijft, merkt u dat eerst aan dikke en vermoeide zware benen. In het volgende stadium kan de huid bruin verkleuren. Uiteindelijk gaat de huid open, bijvoorbeeld als u zich stoot. Vaak voelt het been al enige dagen daarvoor pijnlijk. De wonden ontstaan meestal aan tenen en voeten, aan de voorzijde of aan de buitenzijde van het onderbeen. Ze kunnen erg pijnlijk zijn en genezen vaak slecht.

Risico op een open been

Mensen die problemen hebben met de aders of slagaders in de benen lopen meer risico. Zoals:

  • spataders
  • trombose
  • onvoldoende werking van de kuitspieren
  • vernauwde of verharde slagaders
  • problemen in de haarvaatjes van de huid

Behandeling van een open been

Voor de behandeling is het belangrijk om te weten of het open been is ontstaan vanwege een slechte aanvoer (slagaders) of vanwege een slechte afvoer (aders) van bloed.

Open been voorkomen

Een open been is niet altijd te voorkomen, maar u kunt de kans wel verkleinen. Enkele tips:

  • zorg voor voldoende beweging, bijvoorbeeld lopen, fietsen zwemme
  • draag bij lopen en fietsen een elastische kous (bij problemen met de aders). Juist op warme dagen is de kous het hardst nodig
  • voorkom overgewicht
  • vermijd knellende kledingstukken als strakke broeken en elastieken banden
  • zorg voor gemakkelijk schoeisel hoge hakken verhinderen een goede pompwerking van de kuitspieren
  • voorkom lang staan
  • voorkom lang zitten met de benen omlaag

Vooruitzichten

Een open been vanwege een slechte afvoer door de aders is over het algemeen geen bedreigende ziekte. Een genezen wond gaat echter makkelijk opnieuw open als er weer vocht in het been komt. Het dragen van elastische kousen kan veel problemen voorkomen.

Bij een open been door een slechte aanvoer zijn de vooruitzichten minder gunstig. Elastische kousen dragen heeft geen zin. De vaatchirurg onderzoekt waar het probleem zit en stelt mogelijk looptraining, een dotterbehandeling of een operatie voor om verdere vernauwing te voorkomen.

Emotionele gevolgen

U kunt altijd begeleiding vragen door een maatschappelijk werker of een medisch psycholoog. Bespreek het met uw huisarts of uw behandelend specialist.