Slaperigheid

Bij overmatige slaperigheid bent u veel slaperiger dan normaal is. U slaapt bijvoorbeeld langere slaapperioden of slaapt ook overdag veel en vaak. Het probleem is dat u niet wakker kunt blijven.

Slapeloosheid en slaperigheid

Slaperigheid is niet hetzelfde als slapeloosheid. Bij slapeloosheid kunt u overdag slaperig zijn, omdat u 's nachts slecht slaapt. Maar vaak kunt u dan toch goed wakker blijven. Bij slaperigheid bent u overdag erg moe, en kunt u niet wakker blijven.

Klachten slaperigheid

De klachten van slaperigheid ontstaan vooral bij eentonige bezigheden of bij ontspanning. Bijvoorbeeld tijdens een vergadering of bij het televisie kijken. In ernstigere gevallen lukt het lezen van een boek niet meer en valt u soms zelfs in slaap tijdens het eten of fietsen. Daarnaast kunt u last krijgen van hoofdpijn, somberheid, flauwvallen en efficiëntie-, coördinatie-, concentratie- en geheugenproblemen. Andere verschijnselen zijn automatisch gedrag waar u zich niet bewust van bent en wat u later niet meer weet. Door slaapaanvallen op de meest ongeschikte plaatsen en tijden is er een hoger risico op ongelukken. Door actief te worden, verdwijnen de verschijnselen vaak tijdelijk.

Diagnose en behandeling

Met een melatonine-bepaling kunnen we de hoeveelheid melatonine in uw lichaam meten. Deze stof zorgt voor uw slaapwaakritme. Een slaaponderzoek kan inzicht geven over uw kwaliteit van slaap, eventueel aangevuld met een slaapdrukmeting. Daarbij ligt u 4 of 5 keer op een dag in bed gedurende 20 minuten. We vragen u om te gaan slapen en meten of en hoe snel dit gebeurt. Welke behandeling we kiezen, hangt af van de precieze oorzaak van de overmatige slaperigheid. Staat de overmatige slaperigheid niet op zichzelf, maar is het een verschijnsel van een andere aandoening? Dan wordt eerst die aandoening aangepakt.

Wat u zelf kunt doen?

Bij het vaststellen van de diagnose spelen uw medische voorgeschiedenis en uw verhaal van een belangrijke rol. Meestal krijgt u een bloedonderzoek. Onder meer de schildklierfunctie wordt bekeken en we controleren op bloedarmoede en de ziekte van Pfeiffer. Het kan handig zijn om een slaapdagboek bij te houden. Vaak doen we uitgebreid slaaponderzoek. Het is bij het stellen van de diagnose vooral belangrijk om chronisch slaapgebrek uit te sluiten als oorzaak van de verschijnselen.

Verandering van uw leefstijl kan de verschijnselen mogelijk verlichten. Het kan helpen om elke dag op ongeveer dezelfde tijden naar bed te gaan en weer op te staan, ook in de weekenden en vakanties. Zorg daarbij voor ontspanning voor het slapengaan. Dat betekent dat u in het uur voordat u naar bed gaat niet meer werkt, computert of een spannend boek leest, maar dat u juist probeert te ontspannen. Neem bijvoorbeeld een warm bad of doe ontspanningsoefeningen.

Let daarnaast op wat u eet en drinkt. Eet regelmatig kleine hoeveelheden, want een stevige maaltijd kan de slaperigheid vergroten. Verder is het aan te raden om suikers, alcohol en cafeïnehoudende dranken zoals koffie en thee zoveel mogelijk te vermijden.

Regelmatige lichaamsbeweging overdag kan ook helpen om beter te slapen. Zorg er dan wel voor dat u niet te kort voor het slapengaan sport, want dat werkt juist activerend. Kijk ook eens kritisch naar uw slaapkamer; is het er donker, rustig en comfortabel?

Vooruitzichten bij overmatige slaperigheid

De verdere behandeling hangt af van de oorzaak van de overmatige slaperigheid. Overmatige slaperigheid kan behandeld worden met medicijnen die de verschijnselen onderdrukken. Daardoor kunt u in het dagelijks leven beter functioneren. Daarnaast kan het helpen om op vaste tijden kort te slapen, bijvoorbeeld tijdens de lunchpauze. Dit helpt om de dag beter door te komen en voorkomt dat u op ongewenste tijdstippen en/of plaatsen in slaap valt.

Emotionele gevolgen van overmatige slaperigheid

Overmatige slaperigheid kan het normale functioneren en het dagelijks leven flink belemmeren. Het heeft effect op veel gebieden: opleiding, werk, relatie, gezinsleven, sociale contacten en bewegingsvrijheid, zoals deelname aan het verkeer. Bovendien is er vaak onbegrip vanuit de omgeving die dit mogelijk zien als luiigheid of niet gemotiveerd zijn.