Multidisciplinair expertisecentrum voor slaap-waakstoornissen en chronobiologie

Het tijdstip van inslapen en ontwaken wordt in belangrijke mate gereguleerd door de inwendige klok (biologische klok). Deze biologische klok wordt ingesteld door melatonine. Deze stof wordt afgescheiden door de pijnappelklier in de hersenen als het donker wordt. De inwendige klok wordt beïnvloed door de lichtintensiteit. Daglicht legt de melatonineproductie stil; afnemend licht maakt de pijnappelklier actief. Om in te kunnen slapen is een bepaalde hoeveelheid melatonine nodig.

Het dag- en nachtritme van het menselijk lichaam kan op meerdere manieren verstoord raken. Bijvoorbeeld bij mensen die in ploegendienst werken en overdag moeten slapen. Op dat moment legt de lichtintensiteit de productie van melatonine stil. Ook tijdens verre reizen waarbij men verschillende tijdszones passeert, raakt de biologische klok van slag. Wie daar gevoelig voor is kan tijdens de reis, maar ook na thuiskomst, enkele dagen last hebben van vermoeidheid, prikkelbaarheid en concentratieproblemen. Dit verschijnsel heet jetlag. Een niet correct tikkende biologische klok kan ook andere klachten veroorzaken.

Het geven van melatonine in tablet of capsule kan een gunstige werking hebben op: de slaapfunctie en/of het dag- en nachtritme. Dergelijke verstoringen van het dag nacht ritme en het slaapgedrag kunnen vaak worden opgelost door op het juiste moment melatonine in te nemen.

Uw arts zal dit tijdstip baseren op het tijdstip waarop de afgifte van uw eigen melatonine plaatsvindt. Dit moet eerst bepaald worden in een onderzoek in uw speeksel of in overleg met uw huisarts.

Wanneer u melatonine krijgt voorgeschreven is het belangrijk om aan uw arts door te geven welke geneesmiddelen u verder gebruikt. Er zijn geneesmiddelen die u niet tegelijkertijd met melatonine kunt gebruiken. Verder is het zo dat bepaalde klachten bij een verstoord slaap-waakritme samen kunnen hangen met een bepaald geneesmiddel. Stopzetting of het innemen op een ander tijdstip (natuurlijk altijd in overleg met de arts die het middel heeft voorgeschreven) kan dan al een vermindering van de klachten betekenen.

Melatonine kan de concentratie verminderen. Het wordt daarom afgeraden binnen enkele uren na inname activiteiten te ondernemen die grote concentratie vergen zoals autorijden, werken met machines en dergelijke.

Het gebruik van melatonine wordt afgeraden aan: zwangere vrouwen of vrouwen die zwanger willen worden, vrouwen die borstvoeding geven, mensen met ernstige leverfunctiestoornissen, mensen met ernstige nierfunctiestoornissen, mensen die overgevoelig zijn voor een van de componenten van de tablet of de capsule en soms aan mensen met insulineafhankelijke suikerziekte.

Melatonine wordt meestal goed verdragen en geeft weinig bijwerkingen. Eventuele bijwerkingen zijn: duizeligheid, misselijkheid, slaperigheid, hoofdpijn, onrustige benen en diarree. Mocht u het idee hebben dat u last heeft van deze bijwerkingen, bespreek deze dan met uw arts.

Melatonine is een hormoon dat ons slaapritme regelt. ’s Avonds maakt ons lichaam het aan en wordt het signaal afgegeven dat het tijd is om te gaan slapen. Kinderen maken regelmatig een fase door waarin ze slecht slapen of slecht in slaap kunnen komen. Het is belangrijk dat ouders hun kind laten testen op een biologische klokstoornis. Melatonine werkt alleen bij kinderen die een biologische klokstoornis hebben en dat zijn er niet zo veel. Bij slechts 2 tot 3% van de kinderen komt deze stoornis voor en bij verkeerd gebruik verstoor je het slaapritme van je kind.

De stof melatonine is al meer dan dertig jaar geleden ontdekt. Pas enkele jaren geleden kwamen onderzoekers erachter dat de stof een goede werking heeft bij een aantal klachten waarvoor geen andere geneesmiddelen zijn. Omdat de stof al zo lang geleden is ontdekt, kunnen farmaceutisch industrieën geen patent meer krijgen op deze stof en investeren ze ook niet in grootschalig onderzoek.

Een ‘niet geregistreerd geneesmiddel’ wordt niet altijd vergoed door de verzekering. Het kan dus voorkomen dat u deze medicatie zelf moet betalen. Het is mogelijk om een aanvraag voor een machtiging tegelijk met het recept bij de apotheek te overhandigen of zelf in te dienen bij uw ziektekostenverzekering. Hiermee vraagt u aan de verzekering om in het kader van uw behandeling dit medicijn wel te vergoeden. De aanvraag voor een machtiging krijgt u van de arts die het middel voorschrijft.