De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

IBD is de afkorting van Inflammatory Bowel Disease en betekent letterlijk: ziekte waarbij de darmen ontstoken zijn. IBD is een verzamelnaam voor de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. In Nederland zijn er ten minste 55.000 patiënten met IBD.

Chronische darmontsteking

Bij een chronische darmontsteking is een deel van de darm chronisch ontstoken. Dit betekent dat de ontsteking met regelmaat terugkomt. Meestal is genezing van de ziekte niet mogelijk. De darmontsteking veroorzaakt vaak langdurige en soms levenslange klachten. De ernst van de klachten verschilt per persoon.

Verloop van de ziekte

Het verloop van de ziekte kan zeer wisselend zijn. Sommige patiënten hebben jarenlang geen klachten, terwijl anderen  wisselende perioden met of zonder klachten hebben. Er zijn ook mensen die gedurende lange tijd ernstige klachten hebben.  Het verloop van de ziekte is niet goed te voorspellen. Een ontlastingstest (calprotectine) kan een hulpmiddel zijn om te kijken of de ziekte actief is.

Oorzaken van een darmonsteking

Ondanks uitgebreid onderzoek is de oorzaak van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa nog niet volledig bekend. Het gaat niet om een infectie; de ontstekingen worden niet veroorzaakt door een virus, bacterie of parasiet. Waarschijnlijk spelen bacteriën en virussen wel een indirecte rol bij het ontstaan van de ontsteking. Het gaat niet om 1 aanwijsbare oorzaak. Verschillende (ziekteverwekkende) mechanismen leiden tot de darmontsteking. Omgevingsfactoren als voeding, roken en stress spelen mogelijk een rol bij het ontstaan van een chronische darmontsteking.

Verschijnselen en klachten

Normaal gesproken verdedigt het afweersysteem het lichaam tegen schadelijke indringers zoals bacteriën en virussen. Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa lijkt het afweersysteem ontregeld en valt het systeem als het ware het eigen lichaam aan. Hierdoor ontstaan ontstekingen in de dikke en/of dunne darm. Mensen bij wie de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa voorkomt in de familie, hebben een wat hogere kans op het ontwikkelen van de ziekte. De meeste familieleden ontwikkelen echter nooit een chronische darmontsteking.

Klachten en verschijnselen bij een darmontsteking:

  • buikpijn
  • bloedverlies (bij de ontlasting)
  • diarree
  • wondjes, fistels en abcessen rond de anus
  • incontinentie
  • opgezette buik
  • minder eetlust/afvallen
  • vermoeidheid

Crohn, colitis ulcerosa en Ziekenhuis de Gelderse Vallei

Verschillende Maag-, Darm- en Leverartsen (MDL-artsen) hebben zich gespecialiseerd in de zorg voor patiënten met IBD. Zij behandelen patiënten met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa volgens de nieuwste richtlijnen. Er is een speciaal zorgproces ingericht voor patiënten met IBD. Doel hiervan is de verschillende soorten zorg voor deze patiëntengroep beter op elkaar af te stemmen. U ontvangt bij uw eerste bezoek aan de MDL-verpleegkundige uw persoonlijke zorgmap. Wekelijks worden patiënten besproken in een multidisciplinair overleg.

U heeft zelf ook een belangrijke rol in uw behandeling. De MDL-artsen en verpleegkundigen willen u zo goed mogelijk begeleiden en informeren. Tijdens uw bezoeken aan de polikliniek spreekt u afwisselend de MDL-arts en de MDL- verpleegkundige.

De MDL-verpleegkundige is dagelijks (behalve op woensdag) van 11.00 tot 11.30 uur telefonisch bereikbaar: (0318) 43 57 73.

‘De operatie was uiteindelijk een opluchting, want ik kreeg zicht op een oplossing!'

Wat u zelf kunt doen?

  • neem consequent en volgens voorschrift uw medicatie in  
  • gezonde levensstijl  
  • beweeg regelmatig  
  • overleg (op tijd) bij een toename van de klachten  
  • vermijd stress
‘Dieetadviezen op maat'

Vooruitzichten

Genezing is op dit moment nog niet mogelijk. Behandeling van uw klachten is noodzakelijk.

Emotionele gevolgen

Het kan zijn dat u een (lange) periode weinig klachten heeft van de ziekte. In deze periode kunnen er wel vermoeidheidsklachten optreden.
Een opvlamming van de ziekte, maar ook de polikliniekbezoeken en onderhoudstherapie zijn van invloed op uw dagelijks leven. Een chronische darmontsteking brengt nu eenmaal vragen en onzekerheden met zich mee. Ook is het belangrijk om op een goede manier om te gaan met stress. Stress beïnvloedt de ziekte. Daarnaast kan het zijn dat u afvalt of merkt dat  bepaalde voedingsmiddelen van invloed zijn op uw klachten.

Het is mogelijk om met een hulpverlener te praten. U kunt natuurlijk ook terecht bij een hulpverlener voor psychologische zorg. Ook kunt u steun vinden in lotgenotencontact via verschillende patiëntenverenigingen. Voor vragen over voeding kunt u terecht bij de MDL-verpleegkundige of krijgt u een verwijzing naar de diëtist.