Cookie voorkeuren instellen

Wij gebruiken voor deze website cookies. Een cookie is een klein bestand dat wij meesturen met pagina's van deze website. Uw browser slaat deze op uw apparaat op. Wij gebruiken deze cookies om www.geldersevallei.nl zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken.

Lees meer over ons cookiebeleid.

Leeftijdsgerelateerde afkapwaarde D-dimeer

10 juli 2015

Bij diagnostiek van diep veneuze trombose en longembolie wordt allereerst een klinische beslisregel gebruikt om de vooraf kans in te schatten. Als deze als laag wordt ingeschat, kan de D-dimeerbepaling gebruikt worden om een trombosebeen of longembolie uit te sluiten. De D-dimeerwaarde stijgt echter met de leeftijd.

Bij de diagnostiek van diep veneuze trombose en longembolie wordt in eerste instantie gebruik gemaakt van een klinische beslisregel (bijvoorbeeld de Wells score) om de vooraf kans in te schatten. Indien de vooraf kans op basis van de klinische beslisregel als laag wordt ingeschat, kan vervolgens de D-dimeerbepaling gebruikt worden om een trombosebeen of longembolie veilig uit te sluiten als de waarde hiervan kleiner is dan 0.50 µg/ml.
De D-dimeerwaarde stijgt echter geleidelijk met de leeftijd, zodat bij ouderen de waarde van de D-dimeer ook zonder trombosebeen of longembolie vaak al hoger dan 0.50 µg/ml uitkomt en de test feitelijk niet zinvol is. Dit heeft tot gevolg dat bij ouderen vrijwel altijd vervolgonderzoek nodig is: een compressie-echo voor het aantonen/uitsluiten van een trombosebeen en een CT-angiografie pulmonalis voor het aantonen/uitsluiten van een longembolie. Dit leidt tot kosten, langere ligduur op een spoedeisende hulp, stralenbelasting en contrasttoediening (bij een CT).

Aanpassen afkapgrens

Uit meerdere retrospectieve onderzoeken was al bekend dat het aanpassen van de afkapgrens voor de D-dimeer test tot <0,01 x leeftijd (bij patiënten boven de 50 jaar) veilig leek te kunnen. Dus bij een 80-jarige patiënt wordt de afkapwaarde < 0,01x80 = <0,80 µg/ml. Recent is dit in gerandomiseerd klinisch onderzoek in een deels Nederlandse populatie bevestigd (de ADJUST-PE studie1). In een populatie van patiënten met verdenking op een longembolie konden door het toepassen van deze strategie 331 CT’s bespaard worden op 3.324 patiënten, dus bijna 10%. Dit leidde tot het missen van 1 longembolie op 331 patiënten, dus 0,3%. Dit is een algemeen geaccepteerd laag getal.

Vanaf 16 juli 2015 zal het KCHL aan de D-dimeeruitslag van patiënten ouder dan 50 jaar de volgende tekst toevoegen: ‘Om een trombosebeen en/of longembolie uit te sluiten geldt bij een niet-verhoogde score op een klinische beslisregel bij patiënten >50 jaar een leeftijdsgerelateerde afkapwaarde van leeftijd x 0.01 µg/ml. Bijvoorbeeld bij een patiënt van 80 jaar; afkapwaarde <0.80 µg/ml’.

 
Meer informatie

Met vragen of opmerkingen kunt u contact opnemen met: Remy Bemelmans, internist-vasculair geneeskundige (BemelmansR@zgv.nl) of Corine van Kampen, klinisch chemicus (KampenC@zgv.nl).


1Righini M. et al. Age Adjusted D-Dimer cutoff Levels to Rule Out Pulmonary Embolism. The ADJUST-PE Study. JAMA. 2014; 311(11); 1117-1124.


Nieuwsoverzicht
Suggesties?
Complementary Content
${loading}