Sterke daling van sterfte sepsispatiënten op de IC

28 maart 2014

Dat is het belangrijke resultaat van een groot onderzoek onder IC-patiënten waar een speciale geprotocolleerde behandeling werd toegepast. Omdat sepsis de meest voorkomende doodsoorzaak is op een IC, is deze daling essentieel. Nederlandse onderzoekers onder leiding van Dr. Arthur R.H. van Zanten, internist-intensivist in Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede rapporteren hierover in het prestigieuze Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Critical Care Medicine.

Een daling van 16,7% van de sterfte onder patiënten met sepsis opgenomen op Nederlandse Intensive Care afdelingen. Dat is het belangrijke resultaat van een groot onderzoek onder IC-patiënten waar een speciale geprotocolleerde behandeling werd toegepast. Omdat sepsis de meest voorkomende doodsoorzaak is op een IC, is deze daling essentieel. Nederlandse onderzoekers onder leiding van Dr. Arthur R.H. van Zanten, internist-intensivist in Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede rapporteren hierover in het prestigieuze Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Critical Care Medicine.

Er namen 52 IC-afdelingen deel aan het sepsisprogramma, dat gebaseerd is op behandelrichtlijnen van de internationale Surviving Sepsis Campaign, waarbij alle patiënten bij opname op de IC werden beoordeeld op sepsiscriteria. Op deze IC-afdelingen werden in totaal 8387 sepsis patiënten opgenomen. Vervolgens werd extra aandacht gegeven aan een zestal behandelelementen (resuscitatiebundel) die binnen zes uur vanaf IC-opname moesten worden gerealiseerd en nog een viertal binnen 24 uur (managementbundel). Een bundel is een set van doelen gebaseerd op wetenschappelijke inzichten die de sterfte bij sepsis zou kunnen verlagen. Gedurende de 3,5 jaar van het programma verbeterden de ziekenhuizen hun prestaties met de bundels. De onderzoekers concluderen dat het screenen op sepsis en de implementatie van de richtlijnbundels heeft geleid tot een aanzienlijke daling van de sterfte met 16,7%.

Onderzoek

Het onderzoek beoordeelde de overleving van 213.677 patiënten die in de periode juli 2009 t/m december 2012 op een van de 82 Nederlandse IC afdelingen werden opgenomen die sterftegegevens aanleveren aan de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). 52 afdelingen deden mee aan de geprotocolleerde behandeling. In de ziekenhuizen die niet deelnamen werd in dezelfde periode geen sterftereductie gezien onder de daar opgenomen 8031 sepsispatiënten. In de deelnemende ziekenhuizen daalde de sterfte van 34,8% naar 29% (relatieve sterftedaling van 16,7%).

Nederlands initiatief

Arthur van Zanten die als initiatiefnemer van de Surviving Sepsis Campaign in Nederland aan de basis heeft gestaan van het programma geeft aan dat de bevindingen uniek zijn omdat in eerdere publicaties uit het buitenland over de Surviving Sepsis Campaign soms wel een sterftedaling werd gezien, maar niet kon worden aangetoond dat dit werd veroorzaakt door screening of de bundels. Tegenstanders van de geprotocolleerde benadering noemden andere mogelijke verklaringen zoals dat de zorg in het algemeen kan zijn verbeterd, en dat minder zieke patiënten eerder op de IC werden opgenomen, waardoor het lijkt of de sterfte daalt. Het nieuwe onderzoek geeft een goede verklaring.

Na uitgebreide analyse kon worden aangetoond dat de sterftedaling niet door verschillen in ziekte-ernst werd veroorzaakt en slechts werd gezien in deelnemende IC afdelingen. Daarmee is het belang van screening en het sturen op behandelbundels nu definitief aangetoond. Verdere implementatie van dergelijke bundelprogramma’s zou in Nederland potentieel honderden sterfgevallen in ziekenhuizen kunnen voorkomen. De sterfte aan sepsis op de deelnemende IC-afdelingen behoort nu tot de laagste van de wereld.

Tijdig herkennen

In Nederland worden jaarlijks zo’n 14.000 patiënten met sepsis in het ziekenhuis opgenomen. Niet altijd wordt sepsis tijdig herkend. Snelle toediening van antibiotica en andere maatregelen zijn cruciaal voor een goede kans op overleving. Bij ernstige sepsis vallen orgaanfuncties uit en is opname op een Intensive Care noodzakelijk. Begin 2009 bij de start van het programma bedroeg de ziekenhuissterfte 34,8%. Het is de belangrijkste doodsoorzaak op Nederlandse IC-afdelingen.

VMS-programma

Voor het onderzoek is nauw samengewerkt met onderzoekers van de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE) en de afdeling Klinische Informatiekunde van het AMC in Amsterdam, waar de geanonimiseerde kwaliteitsdata van alle IC-patiënten in Nederland worden beheerd.
Het VMS programma “Voorkomen van lijnsepsis en behandeling van ernstige sepsis” kan worden gezien als een van de meest succesvolle onderdelen van de 10 thema’s van het Veiligheidsmanagementsysteem programma van Nederlandse ziekenhuizen.

Nieuwsoverzicht
Suggesties?
Complementary Content
${loading}

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid