Veelgestelde vragen COVID-19

In verband met COVID-19 is een aantal zaken in Ziekenhuis Gelderse Vallei aangepast. Hieronder de voor verwijzers meest belangrijke onderwerpen.

Diagnostiek rond COVID-19

Per 1 juni 2020 is het landelijke beleid om laagdrempelig bij mensen met luchtwegklachten een PCR-test voor detectie van het Sars-Cov-2 virus uit te voeren. Hiervoor zijn 2 routes beschikbaar. De eerste route is dat een patiënt zich meldt bij de arts met klachten. Indien onderzoek gewenst is wordt de (huis)arts gevraagd om diagnostiek af te nemen en in te sturen naar het eigen medisch microbiologisch laboratorium waarop de praktijk aangesloten is voor reguliere diagnostiek. Het voordeel is dat de aanvrager zicht houdt op de uitslagen. De tweede route is het aanvragen van een test via de regionale GGD door de patiënt zelf. De informatie vanuit ZGV op deze pagina gaat alleen over de route voor de diagnostiek afgenomen door huisartsen. Voor informatie over de logistiek van de GGD verwijzen we u door naar de websites van de GGD.

Stuur een email naar labsupport < apestaartje >zgv.nl met het aantal gewenste kweeksets en adres gegevens.

Voor de huisarts

COVID-19-materiaal moet na afname zo snel mogelijk bij het laboratorium worden ingeleverd. De medische post is eigenlijk niet langer geschikt omdat de doorlooptijden te lang zijn. Stuur materiaal in via een reguliere bode of lever dit in bij een regulier afnamelab. Gelieve het materiaal niet door een (van corona verdachte) patiënt bij het ziekenhuis af te laten geven maar dit door iemand zonder klachten te laten verzorgen.

Voor verpleeghuizen

COVID-19-afnamesets kunnen per bode aangeleverd worden bij het medisch microbiologisch laboratorium van Ziekenhuis Gelderse Vallei.

Coronadiagnostiek op een gecombineerde keel-/nasopharynxuitstrijk kunt u aanvragen via het groene MMB-formulier (coronadiagnostiek onder het kopje ‘overige bepalingen’). Gebruik hiervoor de speciale afnameset met virus-transport-medium en volg de instructies voor afname zodat de sensitiviteit zo groot mogelijk is. Vermeld daarnaast ook een telefoonnummer dat zowel overdag als in de weekend bereikbaar is voor het doorbellen van eventuele positieve uitslagen of vragen.

Een PCR-aanvraag in het medische microbiologisch laboratorium wordt verrekend volgens het geldende NZA-tarief voor een RNA-PCR-1 target en komt dus op kosten van het eigen risico en/of de zorgverzekering van de  patiënt. Wij zijn in overleg met de GGD over vergoeding uit het OGZ-budget voor diagnostiek uitgevoerd door huisartsen. Zodra er meer bekend is, volgt aanvullende informatie op deze pagina.

Om de sensitiviteit voor het aantonen van het virus te optimaliseren is het van belang om de kweek op de juiste wijze af te nemen volgens onderstaande instructie.

Uitstrijk maken voor coronatest

Laat de patiënt zijn/haar neus snuiten.

  1. Neem de afnamestok uit de verpakking (maakt niet uit welke kleur deze is).
  2. Strijk met deze wattenstok achter in de keel langs de pharynxbogen (er ontstaat een kokhalsreflex).
  3. Breng nu dezelfde stok via een neusgat rechtdoor tot achter in de neus tot u een weerstand voelt (niesreflex).
  4. Draai de swab enkele malen en trek in 1 beweging terug.
  5. Plaats de afnamestok in het UTM medium met de RODE/GELE dop (of indien niet aanwezig in het medium met de ROZE dop).
  6. Breek de afnamestok af bij het breekpunt.
  7. Gooi het omhulsel weg (prullenbak), deze is overbodig.
  8. Sluit de dop goed.
  9. Verpak de test volgens de bijgeleverde instructie: de swab in het zakje, het aanvraagformulier eromheen aan de buitenkant.

De verwachte doorlooptijd voor een testuitslag is ongeveer 24-36 uur. Materialen voor 10.00 uur in de ochtend ingeleverd, worden dezelfde dag nog getest en gerapporteerd. Bij aankomst op het laboratorium na 10.00 uur volgt de uitslag de volgende dag. In het weekend proberen we dezelfde doorlooptijden te hanteren maar kan er een vertraging ontstaan afhankelijk van de overige werkzaamheden.

De uitslagen worden binnen een uur nadat ze in het laboratorium bekend zijn aan de aanvrager gerapporteerd via een Edifact rapport. Als u nog geen rapport heeft ontvangen, heeft het laboratorium zeer waarschijnlijk de uitslag nog niet. Alleen positieve uitslagen worden ook nog doorgebeld vanuit het laboratorium. De aanvragend arts is zelf wettelijk verantwoordelijk voor de melding van positieve uitslagen bij de GGD. Dit is belangrijk voor het contactonderzoek van de GGD.

Negatieve uitslagen worden niet doorgebeld.

Als u, als verwijzer, geen digitale rapportage ontvangt en een corona-uitslag wilt opvragen kan dit tijdens de openingstijden van het MML via (0318) 43 40 40, het beste tussen 10.00 en 12.00 uur, dan zullen nieuwe uitslagen over het algemeen bekend zijn. In het weekend is het MML alleen tussen 10.00 uur en 12.00 uur te bereiken via de portier van Ziekenhuis Gelderse Vallei (0318) 43 43 43, u vraagt dan naar de analist van het MML.

Wij verzoeken iedereen om juist in deze tijd wel de digitale uitslagenkoppeling met het ziekenhuis te realiseren zodat we jullie ook bij een volgende corona-virusverheffing zo efficiënt mogelijk van dienst kunnen zijn. Voor vragen hierover of om een koppeling aan te vragen kunt u contact opnemen met de labmanager via applilab < apestaartje > zgv.nl

  • Van materiaal dat op maandag t/m vrijdag voor 15.00 uur op het MML wordt ontvangen, is de uitslag de volgende ochtend na 10.00 uur bekend.
  • Van materiaal dat op zaterdag voor 10.00 uur wordt ontvangen, is de uitslag zondagochtend na 10.00 uur bekend.
  • Van materiaal dat op zondag voor 10.00 uur wordt ontvangen is de uitslag maandagmiddag na 15.00 uur bekend. In een enkel geval wordt een monster een tweede keer getest, dan ontvangt de aanvragend arts de uitslag tussen 16.00 en 17.00 uur. Op zaterdag en zondag zijn er alleen in de ochtend nieuwe uitslagen bekend, er volgen geen uitslagen in de middag.

Vanaf 10 juni kan het medisch microbiologisch laboratorium serum van patiënten testen op de aanwezigheid van antistoffen tegen Sars-Cov-2, het virus dat COVID-19 veroorzaakt. Huisartsen en overige externe aanvragers kunnen een order plaatsen in ZorgDomein. Zoek daarbij op Sars-Cov-2 antistoffen of COVID antistoffen of zoek onder de C in het alfabet. Bloedprikken gaat op afspraak. Indien bekend: benoem de eerste ziektedag!

In ons laboratorium is de Wantai IgTotaal test in gebruik genomen omdat deze het meest gevoelig en betrouwbaar antistoffen kan aantonen. Door middel van een ELISA detecteren we de aanwezigheid van antistoffen tegen een eiwit van het Sars-Cov-2virus. We kunnen geen onderscheid maken tussen de verschillende antistoffen zoals IgM, IgA of IgG. De test is bedoeld om relatief vroeg in de ziekte-episode SARS-CoV-2antistoffen (IgM) aan te tonen bij een patiënt met klachten maar een negatieve PCR. Bij een langer geleden doorgemaakte infectie (> 21 dagen na infectie) zal met de test de aanwezigheid van IgG-antistoffen tegen SARS-CoV-2 in het bloed worden aangetoond.

Het is aangetoond dat een patiënt met forse klachten (koorts, hoesten) 10 dagen na start van symptomen detecteerbare antistoffen ontwikkelt. Bij het testen van patiënten op 14 dagen na start van symptomen heeft 98% aantoonbare antistoffen. Bij mensen zonder symptomen of milde ziekte is het nog onzeker of zij altijd detecteerbare antistoffen ontwikkelen. Bij deze groep zijn over het algemeen antistoffen vanaf dag 21 aantoonbaar, vaak in een wat lagere concentratie.

Het is nog onduidelijk hoe lang na het doormaken van een infectie antistoffen aantoonbaar blijven. We schatten op dit moment in dat IgG tegen SARS-Cov-2 zeker 3-6 maanden na infectie duidelijk aantoonbaar blijft.

Een positieve testuitslag past bij een actuele of doorgemaakte infectie met Sars-Cov-2. Indien er geen klachten zijn passend bij COVID zal het passen bij een langer geleden doorgemaakte infectie.

Er is nog geen wetenschappelijk bewijs dat aantoonbare antistoffen ook beschermen tegen een nieuwe infectie en of iemand opnieuw besmettelijk kan zijn. De overheid/RIVM adviseert daarom om terughoudend te zijn met ‘screenen’ zonder medische consequentie. De uitslag kan immers verkeerd worden geïnterpreteerd en leiden tot een onterecht gevoel van veiligheid en daardoor onveilig gedrag.

Indien de patiënt pas kort symptomen heeft en de test negatief of zwak positief is, dan raden wij aan om een tweede monster in te sturen. Dit monster wordt dan gepaard met het eerste monster getest om een titerstijging of seroconversie aan te tonen.

Het RIVM heeft in een groot samenwerkingstraject met Nederlandse microbiologische laboratoria (waaronder ons laboratorium) meerdere serologische testen gevalideerd, deze informatie is openbaar gemaakt in een rapportage die u hier kunt terugvinden. Door deze grootschalige samenwerking is er al veel bekend over de prestaties van verschillende testen waaronder de test die wij aanbieden.

Uit dit rapport blijkt het volgende: In een bloedmonster van patiënten met ernstig verlopen bewezen COVID-infectie is de test in 99.5% van de gevallen positief mits het is afgenomen >14 dagen na start van symptomen (sensitiviteit bij ernstige symptomen op dag 14= 99.5%). In een groep van 1.173 patiënten met andere ziektebeelden of gezonde controles is in 7 monsters een fout-positieve reactie gevonden (specificiteit = 99.4%). Bij patiënten met auto-immuun-antistoffen in het bloed zoals reuma-factoren moeten we bedacht zijn op fout-positieve uitslagen.

Diverse bedrijven en laboratoria bieden nu verschillende typen COVID-19 POCT/sneltesten aan. Als MMMIG (Maatschap medisch microbiologie & immunologie Gelderland) raden wij het gebruik van deze sneltesten op dit moment af.

Ondanks dat er veel ‘POCT/sneltesten’ op de markt zijn om antistoffen aan te tonen, blijkt dat de meeste van deze testen een lage sensitiviteit hebben en dat ze vaak kruisreageren met andere infecties (lagere specificiteit). Wij zien daarom voor deze ‘POCT/sneltesten’ geen meerwaarde in de diagnostiek voor COVID-19 ten opzichte van de PCR-test die reeds beschikbaar is voor alle aanvragers.

Patiënten die worden verwezen met (verdenking op) COVID-19 moeten zich melden bij de HAP/SEH aan de achterzijde van het ziekenhuis. 

Aanvragen radiologisch onderzoek

De afdeling radiologie werkt uitsluitend op afspraak. Dit geldt zowel voor de hoofdlocatie in Ede als de spreekuurcentra in Barneveld en Veenendaal.

  • Verwijs uw patiënten via ZorgDomein en geef/mail hen het patiëntbericht.
  • De patiënt belt met de afdeling radiologie (0318) 43 39 00 voor het plannen van een afspraak.
  • De afdeling radiologie vraagt COVIDgerelateerde klachten uit. Afhankelijk van die klachten wordt er een afspraak gepland of wordt die uitgesteld.
  • Mocht er een sterke verdenking zijn op COVID en het onderzoek toch op korte termijn noodzakelijk zijn, dan belt de verwijzer met tel (0318) 43 39 00. De afdeling radiologie en nucleaire geneeskunde adviseert de patiënt om bij nieuw ontstane COVIDgerelateerde klachten voorafgaand aan de afspraak eerst contact op te nemen met de afdeling radiologie.

Echo-onderzoek

Voor spoed echo-onderzoek ( diagnostiek noodzakelijk op dezelfde dag) en voor semi-spoed echo-onderzoeken ( noodzakelijk tussen de volgende werkdag en binnen14 dagen) alleen na overleg met dienstdoende radioloog tel. (0318) 43 57 70. De overige echo onderzoeken kunnen vanaf 29 juni weer via ZorgDomein worden aangevraagd.

Overige onderzoeken

De overige onderzoeken, zoals aanvragen voor CT, MRI, Mammografie, Nucleaire geneeskunde kunnen op de gebruikelijk wijze worden aangevraagd via ZorgDomein.

Nee, de prikposten op de ziekenhuislocaties Ede, Barneveld en Veenendaal werken uitsluitend op afspraak. Afgifte van materiaal kan nog steeds zonder afspraak.

  • Verwijs uw patiënten voor labonderzoek via ZorgDomein en geef/mail hen het patiëntbericht.
  • De patiënt kan (voorkeur) de afspraak via MijnZGV zelf inplannen, of het onlineformulier op onze website invullen, of bellen voor een afspraak naar patiëntenservice (0318) 43 43 45.
  • In het patiëntbericht staat nadere informatie over COVIDgerelateerde klachten en of en waar er een afspraak gemaakt kan worden.
  • Als er een afspraak wordt gepland dan kan dit bij afwezigheid van COVIDgerelateerde klachten ook in Barneveld of Veenendaal.

Vanwege het coronavirus zijn er wijzigingen rondom het bloedprikken. Een overzicht per locatie.

Sinds kort moeten patiënten voor bloedprikken vooraf een afspraak maken. Dit geldt echter niet voor patiënten bij wie met spoed/CITO labdiagnostiek moet worden aangevraagd. De patiënt kan daarvoor in Ede zonder afspraak en met voorrang terecht. De patiënt kan zich melden bij de bloedafnamepoli in de centrale hal van het ziekenhuis en wordt zo snel mogelijk geholpen. Wel gaat de patiënt, net zoals andere bezoekers van het ziekenhuis, via de triagetent aan de voorkant het ziekenhuis binnen.

Spreekuren poliklinieken en verwijzing

Onze spreekuren op de poliklinieken starten fasegewijs op. U kunt patiënten verwijzen via ZorgDomein. De spreekuurcentra in Barneveld en Veenendaal werken voor alle verwijzingen uitsluitend op afspraak en kunnen alleen patiënten ontvangen die geen COVIDgerelateerde klachten hebben.

Spreekuren

Onze spreekuren starten fasegewijs op.

  • Verwijs uw patiënten via ZorgDomein en geef/mail hen het patiëntbericht.
  • De specialist trieert de aanvraag en bepaalt op welke manier de verwijzing ingevuld wordt, zoals wachtlijst, e-consult, telefonisch consult, videobellen of een polikliniekbezoek.
  • De patiënt belt na de aangegeven tijd in het patiëntbericht naar patiëntenservice (0318) 43 43 45.
  • Patiëntenservice licht de patiënt in over de uitkomst van de triage door de medisch specialist en vraagt wanneer een regulier polikliniekbezoek gewenst is naar COVIDgerelateerde klachten. Afhankelijk van die klachten en de urgentie van de afspraak wordt er een afspraak gepland of wordt die uitgesteld.
  • Als er een polikliniekbezoek wordt gepland dan kan dit afhankelijk van de fase van opbouw én bij afwezigheid van COVIDgerelateerde klachten ook in Barneveld of Veenendaal.
  • Bij een afspraak in Barneveld of Veenendaal belt de polikliniekmedewerker twee dagen tevoren naar de patiënt om eventueel nieuw ontstane COVIDgerelateerde klachten uit te vragen.

Informatie voor patiënten over maatregelen rond de spreekuurcentra.

Triage

Bij de hoofdingang in Ede gaat iedere patiënt via de triagetent naar binnen. COVIDgerelateerde klachten worden uitgevraagd. Als een patiënt klachten heeft en de afspraak gaat door dan ontvangt de patiënt een mondkapje en instructies.

In de spreekuurcentra van Barneveld en Veenendaal vraagt de receptionist COVIDgerelateerde klachten uit. Als (ondanks de informatie vooraf) iemand toch klachten blijkt te hebben dan gaat de afspraak niet door. De patiënt wordt naar huis verwezen en geadviseerd om te bellen over een nieuwe afspraak met patiëntenservice of radiologie.

Vanaf week 25 kan de patiënt de triage ook online thuis invullen.

NB: patiënten die primair worden verwezen vanwege (verdenking op) COVID-19 worden aangemeld via het relevante specialisme en komen binnen via de SEH.

Algemeen van belang

Vanwege de landelijke maatregelen om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan is het belangrijk dat wij zo min mogelijk mensen in onze gebouwen te ontvangen. Daarom:

  • Handelen we afspraken waar mogelijk zonder fysiek bezoek af.
  • Vragen we patiënten om zoveel mogelijk zonder begeleider/partner naar binnen te gaan.
  • Hebben we waar nodig looproutes met eenrichtingsverkeer ingesteld.
  • Vragen we patiënten om ‘just in time’ te komen, zodat de verblijfstijd in het ziekenhuis zo kort mogelijk is.

De wachttijden die op onze website en in ZorgDomein staan, zijn weer actueel.

Door de COVID-19 pandemie konden de wachtlijsten enige tijd niet worden bijgehouden omdat de reguliere zorg stagneerde. Op dit moment kunnen de wachttijden op de site van het ziekenhuis en in ZorgDomein weer worden bijgehouden en zijn zij actueel. De snelheid waarmee patiënten kunnen worden geholpen zal echter wel variëren. Dit hangt af van de urgentie van de klachten. Die wordt beoordeeld door de behandelend artsen.

Patiënten die voor een operatie naar het ziekenhuis komen, worden 2 dagen voor opname gebeld en gevraagd naar COVID19-gerelateerde klachten. Naar aanleiding van de antwoorden wordt bepaald of iemand verdacht is of niet. Bij van COVID19-verdachte patiënten wordt een test ingepland. De uitslag van de test wordt doorgegeven aan de hoofdbehandelaar. Deze bepaalt of de operatie wordt uitgesteld of niet.

Adviezen en nazorg voor COVID-19 patiënten

Bij opname van patiënten met COVID-19 in het ziekenhuis constateerden onze zorgverleners dat veel van deze mensen een (risico op) ondervoeding hebben, benauwdheidsklachten ervaren, vaak vermoeid zijn en verminderde kracht en conditieverlies hebben. Het is belangrijk direct na de diagnose, in de thuissituatie, hier aandacht voor te hebben. Diëtisten, fysiotherapeuten, sportartsen en de afdeling medische psychologie maakten een factsheet met adviezen over voeding, ademhaling en bewegen, voor patiënten die zojuist de diagnose COVID-19 hebben gehad.

De factsheet bestaat uit:

  • Signalen van dreigende ondervoeding en het belang van screening
  • Bewegen: vermoeidheid, kracht- en conditieverlies
  • Benauwdheid / kortademigheid
  • Informatie voor uw patiënt of de mantelzorger
  • Meer informatie voor de huisartsenpraktijk

Download de factsheet (pdf, 464KB).

Verlies van reuk en smaak is een veel genoemd symptoom na besmetting met het coronavirus. Het komt voor bij coronapatiënten met lichte klachten, maar ook na een IC-opname door ziekteverschijnselen van corona. Verminderd reuk- en smaakvermogen kan leiden tot verminderde eetlust en voedingsinname. Goede begeleiding in de voedingszorg kan de voedingsinname stimuleren.

Voldoende, lekker en gezond kunnen blijven eten, ook voor patiënten met reuk- en smaakverlies, is juist in ‘coronatijd’ van belang. De factsheet 'Reuk- en smaakverlies door corona', ontwikkeld door Alliantie Voeding in de Zorg en het Reuk- en smaakcentrum®, geeft hiervoor concrete tips.

Deze periode van het coronavirus zorgt bij veel mensen voor stress, angst, somberheid of verminderde concentratie. Om mensen te informeren over deze gevoelens en hen te helpen hiermee beter om te gaan is een door het ziekenhuis ontwikkeld online zelfhulpmiddel geschikt.

Het online zelfhulpmiddel bestaat uit een animatie over het omgaan met spanning door ziekte, 4 aandachts- en ontspanningsoefeningen en een animatie met uitleg over het toepassen van deze oefeningen. De tips en oefeningen zijn te vinden op www.geldersevallei.nl/omgaanmetspanning.

Mensen die COVID-19 hebben gehad en waarbij het herstel langzamer en moeizamer gaat dan verwacht kunnen terecht op de multidisciplinaire CoFit-polikliniek. Het doel is dat zij hun dagelijkse activiteiten, werk en sport weer net zo goed uit kunnen voeren als voordat zij COVID-19 kregen.

Op de CoFit-polikliniek

Voor de CoFit-polikliniek hebben patiënten een verwijzing nodig,van de huisarts of medisch specialist. Patiënten komen een dagdeel naar de polikliniek voor een multidisciplinair onderzoek. Ze krijgen vragenlijsten via eZorg, consulten bij een sportarts, fysiotherapeut en een diëtist en aanvullend onderzoek zoals bloedonderzoek, hartfilmpje, longfunctieonderzoek en een longfoto. Als dat nodig is, kan de hulp van andere (medisch) specialisten, zoals een longarts, cardioloog, internist, somnoloog of medisch psycholoog ingeroepen worden.

Verwijzing

Huisartsen kunnen patiënten die na COVID-19 langdurig klachten overhouden, in ZorgDomein verwijzen naar de multidisciplinaire poli CoFit via Sportgeneeskunde (Verminderde inspanningstolerantie>Cardiaal, Pulmonaal of Overige zorgvragen Sportgeneeskunde verminderde inspanningstolerantie), Revalidatiegeneeskunde (Bewegingsapparaat> Overige zorgvragen bewegingsapparaat), Longziekten (Dyspnoe eci, Overige zorgvragen Longziekten).

Meer informatie



Vrijdagmiddaglunches en andere bijeenkomsten zijn tot september geannuleerd.